วิศวกรจากศูนย์วิจัยและกิจกรรมต่างประเทศ และบริษัททางด่วนของญี่ปุ่น ได้มาเยี่ยมสมาคมทางหลวงแห่งประเทศไทย
วิศวกรจากศูนย์วิจัยและกิจกรรมต่างประเทศ (Engineering Research and Foreign Affairs Department, Express Highway Research Foundation of Japan) และบริษัททางด่วนของญี่ปุ่น (Nippon Expressway Company) Mr. Masato Matsumoto, Mr. Tomonobu Tanino และ Mr. Seiji Nakatsuhara ได้มาเยี่ยมสมาคมทางหลวงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2551 เพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ และประสบการณ์เกี่ยวกับงานทางด่วน และทางสัมปทาน โดยมี ดร. วงศ์ชัย, ดร. มนตรี และนายวิสิฐ กรรมการบริหารสมาคมให้การต้อนรับ และบรรยายสรุปเรื่องต่างๆ ให้ในการพบปะครั้งนี้เน้นหารือกันที่การจัดองค์กรการสนับสนุน และแหล่งเงินทุนที่นำมาใช้ขององค์กร และหลักเกณฑ์ในการกำหนดค่าผ่านทาง รวมทั้งข้อยกเว้น หรือผ่อนผันลดหย่อนค่าผ่านทาง
  
ในส่วนของระบบทางด่วนในญี่ปุ่นนั้น เขาได้นำเสนอข้อมูลให้ทราบ คือ องค์กรกำกับดูแลทางด่วนเก็บค่าผ่านทางนี้ เดิมอยู่ภายใต้กำกับดูแลของรัฐบาล เมื่อมีปัญหาด้านงบประมาณ จึงแปรรูปไปเป็นภาคเอกชน ในช่วงที่ยังอยู่ในกำกับของรัฐนั้น ได้แบ่งการบริหารออกเป็น 3 หน่วยใหญ่ๆ คือ
1.
Japan Highway Public Corporation - กำกับดูแลระบบทางด่วนระหว่างเมือง
2.
ทางด่วนในเขตชุมชนหรือในเขตเมือง แบ่งออกเป็น 2 องค์กรย่อย
2.1
Metropolitan Expressway Public Corporation
2.2
Hanshin Expressway Co. Ltd.
3.
ทางด่วนที่เป็นสะพานขนาดใหญ่ Honshu Shikoku Bridge Authority
การแปรรูปไปเป็นภาคเอกชนนั้น เริ่มเมื่อ 1 ตุลาคม 2548 โดยแบ่งการบริหารองค์กรเป็น
องค์กรที่ 1 จากหน่วยงานทางด่วนระหว่างเมืองเดิม ได้แบ่งย่อยออกไปเป็น 3 บริษัท เพื่อกำกับดูแลทางด่วนในแต่ละภาคของประเทศ คือ
• East Nippon Expressway Co. Ltd.
• Central Nippon Expressway Co. Ltd.
• West Nippon Expressway Co. Ltd.
 ส่วนองค์กรที่ 2 และ 3 ยังใช้ชื่อเดิม เพียงแต่เปลี่ยนมาบริหารแบบภาคเอกชน ทั้งหมดนี้อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของ Japan Expressway Holding and Dept Repayment Agency ซึ่งเป็นเสมือนบริษัทแม่ที่คอยบริหารจัดการด้านสินทรัพย์ทั้งหมดของทุกองค์กร
ระบบทางด่วนของญี่ปุ่นมีโครงข่ายขยายตัวอย่างรวดเร็ว จากจำนวน 377 กม. ในปี 2503 เพิ่มเป็น 9,507 กม. ในปี 2543 มีทุนจดทะเบียนรวมประมาณ 192,500 ล้านเยน (61,600 ล้านบาท) สินทรัพย์รวม 22,500 ล้านดอลลาร์ (720,000 ล้านบาท) บุคลากรทั้งหมด 10,437 คน มีรถเข้ามาใช้ทางด่วนทั้งประเทศวันละ 6.4 ล้านคัน มีรายได้จากค่าผ่านทางเฉลี่ยวันละ 18,000 ล้านดอลลาร์ มีที่พักริมทาง (Service Area) ทั้งหมด 678 แห่ง เฉลี่ยแล้วมีทุกๆ ระยะ 30 กม. ที่น่าสนใจคือ ในที่พักริมทางนี้ได้จัดให้มีที่พักรถ ร้านอาหารหรือภัตตาคาร สถานีบริการเชื้อเพลิง ซ่อมบำรุง และซ่อมแซมรถ ห้องสุขา มีโรงแรมสำหรับพักระหว่างเดินทาง และศูนย์การค้า บางแห่งมีสวนสนุก หรือก่อสร้างอาคารให้สอดคล้องกับวัฒนธรรมท้องถิ่น เพื่อให้เป็นที่ท่องเที่ยวด้วย บางแห่งที่อยู่ใกล้ชุมชน มีประชาชนท้องถิ่นมาใช้บริการต่างๆ ในที่พักริมทางนั้นด้วย ทำให้มีรายได้รวมปีหนึ่งถึง 3,300 ล้านดอลลาร์ (105,600 ล้านบาท)
 
ในการกำหนดแนวทางด่วน เขาคำนึงถึงทัศนียภาพสองข้างทาง และภูมิทัศน์ที่อยู่ใกล้เคียง เช่น สะพานข้ามแม่น้ำบนทางด่วน Tomei ได้ออกแบบสะพานให้เป็นสะพานโค้ง เพื่อให้มองเห็นทัศนียภาพภูเขาไฟฟูจีที่อยู่ด้านหลังไกลออกไป โดยออกแบบสะพานโค้งเป็นโครงสร้างแบบ Concrete and Steel Hybrid Arch ช่วงที่ต้องตัดผ่านภูเขาใช้วิธีเจาะอุโมงค์รอด โดยใช้ Tunnel Boring Machine, TBM ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางใหญ่มากถึง 12.84 เมตร เจาะได้ลึก 15 เมตรต่อวัน มีศูนย์ควบคุมการจราจรบนระบบทางด่วนที่ใหญ่ และทันสมัยมาก หน่วยซ่อมบำรุงรักษาทางด่วนต้องตรวจความมั่นคงของลาดดินตัด สภาพสะพาน และผนังภายในอุโมงค์ รวมทั้งสภาพผิวทางเพื่อทำการซ่อมแซมทันทีที่พบความชำรุดเสียหาย ในฤดูหนาวมีหน่วยกวาดเกลี่ยหิมะคอยบริการอยู่ตลอดเวลา เมื่อเกิดอุบัติเหตุหน่วยกู้ภัย และตำรวจจราจรจะรีบไปจัดการเคลียร์พื้นที่ เพื่อมิให้การจราจรติดขัด
 
มีศูนย์วิจัยและพัฒนาทำการศึกษาเรื่องต่างๆ ตั้งแต่ความทนทานของผิวทางเมื่อต้องรับปริมาณจราจรหนาแน่นมาก การป้องกันเสียงรบกวนจากการจราจรต่อประชาชนสองข้างทาง ความคงทนของป้ายเครื่องหมายจราจรต่อการกัดกร่อนของธรรมชาติ และการป้องกันการเกิดสนิมของโครงสร้างสะพานเหล็ก เพื่อให้ผู้ใช้ทางมีความปลอดภัยสูงสุด |
